Brzoza - rodzina brzozowate

Gatunki brzozy: 120 gatunków na świecie a w Polsce występuje 7 gatunków, w tym m.in.: brzoza brodawkowata, brzoza cukrowa, brzoza czarna, brzoza omszona, karłowata, karpacka, niska, brzoza papierowa, brzoza pożyteczna, brzoza żeberkowana.


Brzoza brodawkowata (Betula pendula) Gatunek rodzimy

Brzoza brodawkowata wiosnąBrzoza brodawkowata liśćBrzoza brodawkowata owoc

Brzoza brodawkowata

Brzoza brodawkowata

Brzoza brodawkowata kora

Brzoza brodawkowata kora

Cechy drzewa: Wysokość brzozy brodawkowatej dochodzi do 25 m, przy średnicach do ok. 60 cm; często także w postaci karłowatej. Pień do wysokości ok. 12-15 m wolny od gałęzi, cylindryczny, niekiedy zniekształcony przy odziomku; na niekorzystnych siedliskach także skrzywiony. Kora mlecznobiała, dająca się oddzierać cienkimi poprzecznymi pasmami, wiekiem pstra, spękana w dolnej części pnia, gruba i czarnawa. Młode pędy pokryte brodawkami. Liście skrętoległe, pojedyncze, podwójnie ząbkowane, jajowato zakończone lub trójkątne. Długość liścia do 7 cm, szerokość ok. 3 cm, kolor zielony - na jesieni żółty. Kwiatostany w postaci długich kotek. Nasiona to orzeszki ok. 3mm, dookoła błoniasto oskrzydlone.

Pochodzenie: Europa i Azja.

Rozmaitości: Największy i najstarszy odnotowany egzemplarz brzozy brodawkowatej rośnie w Gdańsku-Oliwie, ma 171 lat, 26 m wysokości i pierśnicę 102 cm (obwód 321 cm).

Drzewo jest elastyczne i mocne. Wykorzystywane do wyrobu mebli ogrodowych i produkcji sklejek. Bardzo kaloryczne - cenione do palenia w kominkach.

Sok z brzozy brodawkowatej to orzeźwiający, słodkawy napój, który działa leczniczo. Przyspiesza przemianę materii i wzmacnia organizm. Wypłukuje tez z przewodów moczowych złogi, zapobiegając w ten sposób tworzeniu się kamieni nerkowych. Wspomaga leczenie stanów zapalnych nerek, pęcherza moczowego i dny moczanowej. Sok można samemu zbierać wiosną, tuz przez rozwinięciem się pąków liściowych - wypływa z nawierconego w pniu otworu.

Brzoza brodawkowata wierzch liścia jesiennego Brzoza brodawkowata spód liścia jesiennego

Brzoza brodawkowata - skany liścia jesiennego

Brzoza brodawkowata jest drzewem wykorzystywanym w przemyśle i lecznictwie. Surowcem leczniczym są głownie liście, jak również grzyb (tzw. guz brzozy) oraz sok, zawarty w pniu i gałęziach Liście brzozy zbiera się w okresie wiosny, gdy są jeszcze lepkie, obrywając ręcznie i susząc w temperaturze do 40o stopni C. Guz brzozy zawiera związki sterolowe i trójterpeny.

Liście brzozy brodawkowatej są jednym ze starszych leków ludowych. Kiedyś świeżych liści brzozy używano do okładów przeciw reumatyzmowi, a naparu z liści i pączków - przy czerwonce i biegunce. Obecnie wyciąg z liści brzozy stosuje się przy przewlekłych chorobach dróg moczowych, z małym wydzielaniem moczu, szczególnie przy obrzękach na tle nerkowo-sercowym. Pomocniczo przyjmuje się go przy kamicy nerkowej i gośćcu. Ma on także zastosowanie zewnętrzne przy niektórych schorzeniach skóry: łojotoku, łuszczycy i trądziku młodzieńczym, do obmywa przy zaczerwienieniu skóry i pielęgnacji włosów. Liście brzozy wchodzą w skład mieszanek i leków ziołowych, takich jak Reumergan, Urogran, Fitolizyna. Guz brzozy brodawkowatej stosowany jest przy chorobach nowotworowych, przewlekłych chorobach przewodu pokarmowego i bakteryjnych schorzeniach wątroby. Niezależnie od tego z kory brzozowej otrzymuje się aromatyczny olejek leczniczy, a z drewna, korzeni i kory - dziegieć, smołę i olej juchtowy.

W warunkach domowych jako środka moczopędnego używamy wywaru z liści brzozy, biorąc łyżeczkę liści na 2 szklanki wody i gotując 3 minuty i pije się 3 razy dziennie po pół szklanki miedzy posiłkami.

Lokalizacja zdjęć: Żyrardów - skwery i parki.


- Zdjęcia brzozy brodawkowatej -



Brzoza brodawkowata /odmiana purpurowa/(Betula pendula purpurea)

Brzoza brodawkowata purpurowa

Brzoza brodawkowata
purpurowa

Brzoza brodawkowata purpurowa kora

Brzoza brodawkowata
purpurowa kora

Cechy drzewa: Jest to bardzo dekoracyjna odmiana brzozy brodawkowatej. Istotną różnicą jest osiągana wielkość do 10-15 metrów wysokości. Liście brązowe bądź brązowo-zielone. Kora mniej brodawkowata i delikatnie przybrudzona na brązowo.

Pochodzenie: Europa i Azja.

Lokalizacja zdjęć: Ogród Botaniczny w Warszawie.

^ do góry ^

Brzoza omszona (Betula pubescens) Gatunek rodzimy

Brzoza omszona

Brzoza omszona kora

Cechy drzewa: Brzoza omszona to drzewo wysokości 10-30 metrów, często o wielu pniach. Kora szarobiała lub brudnobiała, dopiero w dolnej części zmienia się w czarniawą ale gładką bądź tylko trochę popękaną. Liście 3-5cm skrętolegle, pojedyncze, nieznacznie podwójnie piłkowane. Na szczycie bardzo krótko zaostrzone. Ogonek 2,5 cm. Orzeszki mają węższe skrzydełka niż u brzozy brodawkowatej. Występuje głównie na mokrych łąkach, torfowiskach i trzęsawiskach.

Rozmaitości: W terenie rozróżnienie tych 2 brzóz bywa trudne gdyż bardzo często trafiają się mieszańce obu gatunków. Szczególnie w miejscach ich wspólnego występowania.

Pochodzenie: Europa Północna i Środkowa.

Lokalizacja zdjęć: Arboretum w Rogowie.

^ do góry ^

Brzozy strona 2

- Drzewa Polski - Atlas drzew -