Kasztanowiec - rodzina kasztanowate

Gatunki kasztanowca: Znamy ok. 25 gatunków tych drzew, w tym powszechny u nas kasztanowiec zwyczajny (Aesculus hippocastanum) oraz często spotykany kasztanowiec czerwony (Aesculus carnea). Inne rzadziej spotykane w parkach i arboretach to: kasztanowiec żółty (Aesculus octandra), kasztanowiec gładki (Aesculus glabra), kasztanowiec drobnokwiatowy (Aesculus parviflora), kasztanowiec krwisty (Aesculus pavia).


Kasztanowiec zwyczajny, biały (Aesculus hippocastanum)

Kasztanowiec zwyczajny liśćkasztanowiec zwyczajny pąkkasztanowiec zwyczajny kwiat
Kasztanowiec zwyczajny liść
Kasztanowiec zwyczajny pąk
Kasztanowiec zwyczajny
rozwój liścia
Kasztanowiec zwyczajny kwiaty


Kasztanowiec zwyczajny młode owocekasztanowiec zwyczajny owockasztanowiec zwyczajny nasiona (kasztany)
Kasztanowiec zwyczajny pojedynczy kwiat
Kasztanowiec zwyczajny owoce
Kasztanowiec zwyczajny owoc
Kasztanowiec zwyczajny nasiona czyli kasztany


kasztanowiec zwyczajny

Kasztanowiec zwyczajny

kasztanowiec zwyczajny kora

Kasztanowiec zwyczajny kora

Cechy: Kasztanowiec zwyczajny to szybkorosnące drzewo, osiągające wysokość do ok. 30 m i średnicę 120 cm. Kora drzew młodych jasnoszara do szarawobrunatnej, później ciemniejsza, spękana na płytki i z korowiną. Pączki zimowe bardzo duże do 3 cm ciemnobrązowoczerwonawe, bardzo lepkie. Liście naprzeciwległe, złożone, dłoniastopierzaste 5-7 listkowe, ogonek zgrubiały u nasady do 20 cm długości. Listki ostro zaostrzone na szczycie, regularnie podwójnie piłkowane do 25 cm długości i 10 cm szerokości. Z wierzchu ciemnozielone od spodu jaśniejsze, nagie. Na jesieni złotożółte do brązowożółtych. Kwiaty 5-krotne koloru białego w wielkich prostych wiechowatych kwiatostanach w kształcie piramidy do 30 cm.

Płatki okrągławe, w środku z jasnożółtą, później pomarańczowo- i ciemnoczerwoną plamką. Ponad koroną wystaje 5-9 pręcików. Zalążnia przekształca się w 5-7 cm zieloną torebkę z kolcami, która odpada na zimę i uwalnia 1 lub 2 brązowawe nasiona. Nasiona lśniące, czerwono-brązowe, niejadalne i lekko trujące.

Rozmaitości: W Polsce żyją drzewa kasztanowca białego przekraczające 200 lat. Wg Pacyniaka najstarszy kasztanowiec zwyczajny liczy sobie 233 lata, rośnie w Lubiniu gmina Krzywiń - woj. leszczyńskie. Ma on obwód 501 cm, pierśnicę 159,5 cm i wysokość 26 m. Znane są w Polsce egzemplarze wyższe do 30 m i o większym obwodzie - powyżej 600 cm.

Kasztanowiec ma właściwości toksyczne, od dawna stosowano go w Turcji do leczenia kaszlu u koni. Dlatego w języku angielskim i rosyjskim nazywany jest "końskim kasztanem". Owoce kasztanowca w lesie służą jako karma dla zwierzyny, zwłaszcza płowej. W medycynie ludowej papka kasztanowa była stosowana zewnętrznie jako środek przeciw hemoroidom.

Kasztanowiec wzmacnia naczynka. Surowcem do produkcji leków i kosmetyków są liście, kwiaty i owoce. odkryto w nich escynę, która potrafi uszczelniać ściany naczyń krwionośnych i zmniejszać obrzęki. Ekstrakt z kasztanowca pobudza mikrokrążenie, usuwa nadmiar wody nagromadzonej w tkankach, działa drenująco.

Jedne z pierwszych kasztanowców białych trafiły do Polski w 1587 roku. Zostały posadzone w Łobzowie pod Krakowem. Pochodziły z Austrii. To tam rozpoczęto ich uprawę w Europie w 1576 dokąd kasztanowiec zwyczajny został sprowadzony do ogrodów cesarza Maksymiliana II ze Stambułu.

Pochodzenie: Półwysep Bałkański, Azja Mniejsza.

Lokalizacja: Żyrardów Al. Partyzantów.


- Zdjęcia kasztanowca zwyczajnego -



^ do góry ^

Kasztanowiec czerwony (Aesculus carnea)

kasztanowiec czerwony pąk kwiatowykasztanowiec czerwony kwiatkasztanowiec czerwony kwiatkasztanowiec czerwony owoc
Kasztanowiec czerwony pąk
Kasztanowiec czerwony kwiat
Kasztanowiec czerwony kwiat
Kasztanowiec czerwony owoc


kasztanowiec czerwony owoc jesieniąkasztanowiec czerwony kasztankasztanowiec czerwony jesienny liść
Kasztanowiec czerwony owoc
Kasztanowiec czerwony kasztan
Kasztanowiec czerwony liść
Kasztanowiec czerwony liść jesienny


kasztanowiec czerwony

Kasztanowiec czerwony

Kasztanowiec czerwony kora

Cechy: Kasztanowiec czerwony ma mniej płytkowatą, szarawą korę. Liście delikatniejsze w aspekcie unerwienia i grubiej piłkowane. Nieco mniejsze i sztywniejsze. Barwa zieleni liści o ton ciemniejsza. Kwitnie mniej obficie. Kwiaty purpurowoczerwone. Owoc nieco mniejszy i prawie bez kolców. Kolor łupiny szaro-brązowy. Nasiona - kasztany - dużo większe i bardziej lśniące od kasztanów kasztanowca zwyczajnego.Najczęściej występują pojedynczo w łupinie.

Rozmaitości: Bardziej wrażliwy na mróz i przymrozki.Kwitnie ok. 2 tygodnie później od kasztanowca zwyczajnego.Również bez większych problemów rozmnaża się z nasion. Wymaga nieco bardziej żyznych gleb.

Pochodzenie: Jest to hodowlana krzyżówka kasztanowca zwyczajnego z purpurowym. Powstała w Niemczech w XIX wieku.

Lokalizacja: Żyrardów ul. Kościuszki, park Dittricha.

- Zdjęcia kasztanowca czerwonego -


^ do góry ^

Kasztanowiec żółty (Aesculus octandra)

kasztanowiec żółty wiosną
Kasztanowiec żółty pąk
Kasztanowiec żółty liść
Kasztanowiec żółty gałązka
Kasztanowiec żółty okwiat


Kasztanowiec żółty rozwój owoców
Kasztanowiec żółty zielone owoce
Kasztanowiec żółty owoc
Kasztanowiec żółty liść jesienny


kasztanowiec żółty kora

Kasztanowiec żółty kora

Cechy: Kasztanowiec żółty to drzewo o wysokości do 27 metrów w swojej ojczyźnie. U nas do 12 metrów. Pień ciemnobrązowy, u starszych okazów delikatnie popękany. Gałęzie lekko zwisające. Kwiaty drobne, jasnożółte zebrane w grona do 15 cm długości. Dużo mniej okazałe od kwiatów dwóch powyższych kasztanowców. Liście węższe i bardziej błyszczące od liści kasztanowca zwyczajnego. Jesienią liście przebarwiają się na intensywny żółty kolor i szybko opadają. Owoce gładkie, z początku zielone, następnie brązowawe, bez kolców, kształtem przypominają małe gruszki. W łupinie mieści się po 2 do 4 małych kasztanów.

Pochodzenie: Wschodnie stany Stanów Zjednoczonych.

Rozmaitości: Kwitnie kilka tygodni później od kasztanowca białego. Bardziej wrażliwy na mrozy. Wykazuje większą odporność na choroby niż pozostałe kasztanowce.

Lokalizacja: Ogród Botaniczny w Warszawie, Arboretum w Rogowie.


- Zdjęcia kasztanowca żółtego -



Kasztanowce strona druga »

- Drzewa Polski - Atlas drzew -