Morwa - rodzina morwowate

Gatunki morwy: Znamy 12 gatunków morw w tym uprawiana i sadzona w Polsce morwa biała i w Chinach morwa czarna. W arboretach natknąłem się jeszcze na morwę czerwoną.


Morwa biała (Morus alba)

Morwa biała listek Morwa biała kwiat Morwa biała zalążnia Morwa biała liść
Morwa biała rozwój liścia
Morwa biała kwiat
Morwa biała kwiat
Morwa biała liść klapowany
Morwa biała gałązka
Morwa biała gałązka
Morwa biała owoc
Morwa biała owoc
Morwa biała owoc dojrzały
Morwa biała kora

Morwa biała kora

Cechy: Morwa biała to drzewo o wysokości do 15 m i pierśnicy 60-80 cm. Korona szeroka, kulista. Liście szerokojajowate a czasem bardzo zmienne - klapowane lub losowo powycinane. Na brzegu piłkowane lub ząbkowane. Kolor liści zielony lśniący a na jesieni żółty. Drzewo rośnie szybko do wieku 40-50 lat, później dynamika wzrostu spada. Żyje 200-300 lat.

Owoce morwy, małe niełupki otoczone zmięśniałymi okrywami okwiatu, tworzą podobny do jeżyny owoc złożony. Są one jadalne, chociaż smaczniejsze są owoce morwy czarnej (Morus nigra), bardzo rzadko występującej w Polsce. Owoce koloru od białego po różowy, czerwony aż po czarny. Dojrzewają pod koniec lipca i szybko opadają.

Rozmaitości: Najstarsza morwa biała w Polsce (wg Pacyniaka) rośnie w Sulechowie (woj. zielonogórskie). Ma ona 237 lat, obwód pnia 412 cm, pierśnicę 131 cm, a wysokość 18 m. Gatunek ten jest hodowany w Europie od XI-XII wieku. Wykorzystanie drzew morwy do hodowli jedwabników, którego gąsienice żerują na liściach tego drzewa, zgodnie z legendami chińskimi sięga 46 wieków, to jest do roku 2600 przed naszą erą. Źródła historyczne datują początek wykorzystania kokonów jedwabników, więc i drzew morwy na 30 wieków pne. Późniejsza historia drogi morwy i jedwabników do Europy wiedzie przez Japonię, Persję, Bizancjum, Rzym i Francję. Ciekawostką jest fakt, że pierwsze papierowe pieniądze Chińczycy wykonali z kory i łyka morwy białej. Pędy i liście morwy zawierają hormon wzrostu.

Morwa biała wierzch liścia

Morwa biała wierzch liścia (skan)

Morwa biała spód liścia

Morwa biała spód liścia (skan)

Morwa jest uprawiana w wielu częściach świata, między innymi w południowych rejonach Skandynawii. Wyciągi z morwy używane były od wieków w tradycyjnym ziołolecznictwie. korzenie wykorzystywane były w chińskiej medycynie ludowej do leczenia cukrzycy, gorączki i kaszlu. Z niebieskich jagód do dziś produkuje się dżemy. Liście wykorzystuje się na wiele różnych sposobów, między innymi jako pożywienie dla jedwabników, czy do parzenia herbaty. W Japonii, a także w wielu krajach europejskich sprzedaje się ogromne ilości dodatków do żywności zawierających morwę, między innymi jako środek wspomagający odchudzanie. Badania wykazały, że liście morwy hamują działanie enzymów rozkładających węglowodany w organizmie.

Liście morwy są pięknym przykładem heterofilii u drzew. Heterofilia to tzw. różnolistność co oznacza, że na jednym drzewie możemy spotkać liście o zupełnie różnych kształtach.

Pochodzenie: Wschodnia Azja.

Drzewa podobne: Na pierwszy rzut oka wszystkie morwy są bardzo podobne do siebie. A sprawę komplikuje jeszcze występowanie mieszańców różnych gatunków. Całe szczęście inne morwy w Polsce niemal nie występują, więc można założyć, że każda morwa spotkana w terenie to morwa biała.

Lokalizacja zdjęć: Żyrardów, róg ul. Okrzei i Al. Partyzantów.

- Zdjęcia morwy białej -



Morwa czerwona (Morus rubra)

Morwa czerwona gałązkaMorwa czerwona liśćMorwa czerwona liść
Morwa czerwona gałązka
Morwa czerwona liść
Morwa czerwona liść


Morwa czerwona

Morwa czerwona

Cechy: Morwa czerwona to drzewo do kilku metrów wysokości. Liście grubsze i dużo bardziej wycinane i klapowane niż u morwy białej. Owoce koloru czerwonego, słodkie, większe i smaczniejsze.

Rozmaitości: Preferuje gleby piaszczyste i gliniaste. Rozmnaża się z nasion.

Pochodzenie: Wschodnia Ameryka Północna. Wirginia USA.

Drzewa podobne: Inne morwy.

Lokalizacja zdjęć: Arboretum w Rogowie.

- Zdjęcia morwy czerwonej -


- Drzewa Polski - Atlas drzew -