Olcha, olsza - rodzina brzozowate

Gatunki olchy: Ok. 30 gatunków w tym występujące w Polsce: olcha czarna (Alnus glutinosa), olcha szara (Alnus incana), olcha zielona (Alnus viridis).


Olcha czarna (Alnus glutinosa) Gatunek rodzimy

Olcha czarna kotkiOlcha czarna liśćOlcha czarna owoc latem
Olcha czarna kotki
Olcha czarna liść
Olcha czarna owoc zielony
Olcha czarna owoc


Olcha czarna

Olcha czarna

Olcha czarna kora

Olcha czarna kora

Cechy: Olcha czarna osiąga wysokość do 30 metrów, kora ciemnobrązowa, szorstka, pokryta siecią drobnych rys. Liście ułożone skrętolegle, odwrotnie jajowate lub okrągławe, pojedyncze, długoogonkowe. Brzeg liścia ząbkowany. 5-7 par nerwów. Kolor ciemnozielony. Kwitnienie na długo przed rozwojem liści. Kwiaty męskie w żółtawych kotkach. Kwiatostany żeńskie przekształcają się w owocostan - niewielką, owalną czarno-szarą szyszkę do 2 cm długości.

Rozmaitości: Bardzo odporna na stagnującą wodę.

Pochodzenie: Europa i zachodnia Azja.

Lokalizacja: Żyrardów, działki pracownicze na ul. Piastowskiej.



Olcha zielona, kosa olcha (Alnus viridis) Gatunek rodzimy

Cechy: Olcha zielona to bardzo rozłożysty krzew (rzadko małe drzewko), o gęstych pędach. Osiąga wysokość do 4 m. Tworzy liczne pędy wygięte na kształt kosy. Roczne pędy o oliwkowozielonym lub czerwonobrunatnym kolorze są nieco spłaszczone i lekko filcowato owłosione. Pąki odstające, stożkowate, okryte 4-6 purpurowobrunatnymi lub zielonawymi, orzęsionymi łuskami, czasami nieco lepkie. Liście jajowate lub eliptyczne, o długości do 6 cm, zaostrzone, brzegi podwójnie piłkowane. Nerwy wyraźnie widoczne, w liczbie 5-10 par, w kątach nieco owłosione. Olcha zielona jest jednopienna (odzielne kwiatostanach męskie i żeńskie występują na tej samej roślinie). Przed zimą na gałązkach występują kwiatostany męskie i żeńskie, które kwitną dopiero na wiosnę. Zakwitają równocześnie z rozwojem liści (kwiecień-maj) i są wiatropylne. Owoce kuliste lub jajowate, silnie zdrewniałe, przypominają wyglądem malutkie szyszki. Owoce zawierają oskrzydlone orzeszki. Długo utrzymują się na roślinie.

Rozmaitości: W Polsce jest gatunkiem wysokogórskim. W Bieszczadach występuje ponad górną granicą bukowych lasów, zarasta połoniny a także opuszczone pola uprawne. Szczególnie obficie rośnie wzdłuż potoków. Często spotykana w Bieszczadach i Tatrach. Spełnia tam podobną rolę, jak kosówka - zapobiega erozji i utrwala zbocza. Obecnie zwiększa swój zasięg schodząc z wysokich gór w dół. Jej pyłek, podobnie, jak pozostałych gatunków olchy powoduje alergię.

Pochodzenie: Występuje w Ameryce Północnej, w Europie i w Azji (m. in. na Syberii i na Kamczatce). W Polsce na naturalnych stanowiskach występuje wyłącznie w Bieszczadach i Tatrach, wysoko w górach.


- Drzewa Polski - Atlas drzew -