Cyklokaria - rodzina orzechowate

Gatunki cyklokarii: to rodzaj monotypowy do którego należy tylko jeden gatunek drzewa - cyklokaria okrągłoowockowa (Cyclocarya paliurus).


Cyklokaria okrągłoowockowa (Cyclocarya paliurus)

Cyklokaria okrągłoowockowa liśćCyklokaria okrągłoowockowa liść
Cyklokaria okrągłoowockowa: liść drzewa

Cechy drzewa: Cyklokaria okrągłoowockowa to drzewo o wysokości do 30 metrów o nagich pędach.

Liście. Liście złożone, zielone, nieparzystopierzaste, składają się zazwyczaj z 7–9 listków o piłkowanych brzegach. Osiągają długość 15–25 cm. Jesienią przebarwiają się na ciemnożółte barwy. Ogonek liściowy długości 2,5–5 cm.
Kwiaty Kwiaty drobne, wiatropylne i rozdzielnopłciowe (cyklokaria jest jednopiennym drzewem), zebrane w osobne, męskie i żeńskie zwisające kłosy. Kłosy męskie 8–13 cm, w gronach po 3–5, boczne na starych przyrostach, zwisające. Kłos żeński pojedynczy, 25–30 cm, szczytowy na nowych przyrostach.
Kwitnienie. W maju - podobnie jak skrzydlorzechy.
Owoce. Owocostany w formie długiego kłosa, który w czasie owocowania wydłuża się do 25–30 cm. Owoce to kuliste orzeszki, nieco spłaszczone, o średnicy ok. 7 mm, które otoczone są dookoła skrzydełkiem osiągającym 2,5 do 6 cm średnicy. Skrzydełko skórzaste, okrągłe lub jajowate z wieloma delikatnymi, promieniście rozchodzącymi się żyłkami. Jesienią owoce nie opadają z gałązek. Wiszą na nich do kolejnego lata i czasami spotkać można na gałązkach owoce z dwóch sezonów.

Cyklokaria okrągłoowockowa pędCyklokaria okrągłoowockowa kora
Cyklokaria okrągłoowockowa: pęd i kora drzewa

Pochodzenie: Występuje w wilgotnych lasach południowych i wschodnich Chin na obszarach górskich od 400 do 2500 m n.p.m.

Cyklokaria okrągłoowockowa owoce drzewaCyklokaria okrągłoowockowa owoce drzewa
Cyklokaria okrągłoowockowa: owoce drzewa

Rozmaitości: Cyklokaria najbardziej znana jest ze swojego zastosowania w medycynie chińskiej. Z jej liści przygotowuje się słodką herbatę, stosowaną w Chinach w leczeniu otyłości i cukrzycy. Istnieje obszerna literatura dokumentująca wysiłki mające na celu naukowe określenie jej działania, a także identyfikację substancji czynnych i sposobów ich działania. Historycznie, dzikie populacje cyklokarii były źródłem liści wykorzystywanych w medycynie.

Gatunek ten został poznany w Europie za pośrednictwem okazów zielnikowych zebranych w XIX wieku przez niemieckiego misjonarza i sinologa Ernsta Fabera w Zhejiang oraz przez Augustine'a Henry'ego w Hubei. Epitet gatunkowy Batalina podkreśla podobieństwo między owocami, a owocami ciernia Chrystusa (Paliurus spina-christi). Ernest Wilson zebrał nasiona w Syczuanie podczas swojej pierwszej wyprawy do szkółki Veitcha w 1901 roku i ponownie podczas późniejszych podróży.

Cyklokaria okrągłoowockowa liście drzewa jesieniąCyklokaria okrągłoowockowa liście drzewa jesienią
Cyklokaria okrągłoowockowa: liście drzewa jesienią

Drzewa podobne: Wykazuje duże podobieństwo do skrzydłorzechów. Wcześniej gatunek ten był włączony właśnie do rodzaju skrzydłorzech. Wyodrębniono go jednak do odrębnego rodzaju ze względu na wyraźną odrębność morfologiczną (kłosy męskie rosną w skupieniach, a nie pojedynczo, inna jest budowa pyłku i znamion, widać zrośnięcie przysadki z podkwiatkami oraz owoc posiada dyskowate skrzydełko go otaczające, a nie dwa skrzydełka.

Lokalizacja zdjęć: Arboretum w Rogowie.


- -




- Drzewa Polski - Atlas drzew -