Cechy drzewa:
Sosna wejmutka to drzewo iglaste o smukłym pokroju, początkowo stożkowatym, później spłaszczonym i bardziej nieregularnym. Korona luźna, gałęzie w regularnych okółkach, odchodzą od pnia prawie pod kątem prostym. Osiąga wysokość nawet do 30 metrów, a w swojej ojczyźnie nawet do 65 metrów. Kora spękana, ciemnoszara, z wiekiem grubieje i ciemnieje.
Igły. Igły zebrane po 5 sztuk na krótkopędzie, niebieskozielone, długości 6–10 cm, szerokości 1 mm, giętkie i cienkie, z opadającą pochewką liściową.
Szyszki. Szyszki żeńskie wyrastają na szczytach pędów, w górnej części korony, są sztywne i zaokrąglone. Początkowo zielone, dojrzałe są brązowe, cylindryczne i zwisające, długości 8–20 cm. Łuski giętkie z kolistymi wypustkami na końcach, zwykle pokryte żywicą.
Pochodzenie: Północny wschód Ameryki Północnej.
Rozmaitości: Polska nazwa gatunkowa tej sosny pochodzi od nazwiska lorda Georga Weymoutha - angielskiego podróżnika i odkrywcy obszarów znajdujących się obecnie w stanie Maine w USA. Najgrubszy w Polsce okaz sosny wejmutki rośnie w miejscowości Pokój w woj. opolskim i ma 528 cm obwodu i 33 metrów wysokości (dane z 2014 roku). Najstarsza wejmutka ma ok. 200 lat, osiągnęła 456 cm obwodu i rośnie w Kudowie Zdroju w Parku Zdrojowym. Częsty gość starych parków.
Drzewa podobne: Bardzo ciężko ją w młodości odróżnić od sosny himalajskiej i od mieszańca tych sosen - sosny Schwerina.
Lokalizacja zdjęć: Żyrardów, arboretum w Rogowie, park w Żelazowej Woli, Frombork, Krynica Morska, Łazienki Warszawskie, Ogród Botaniczny w Łodzi.
Cechy drzewa:
Sosna himalajska to drzewo iglaste o szerokostożkowatej, luźnej koronie, z gałęziami rosnącymi poziomo. Pień prosty, kora początkowo gładka i szara, z wiekiem staje się ciemniejsza, spękana i bruzdkowata. U nas osiąga do 15-20 metrów wysokości. W swojej ojczyźnie dorasta do 30–50 metrów wysokości. Pędy nagie, pokryte woskowym nalotem.
Liście. Igły miękkie i cienkie o srebrzystoszarym zabarwieniu, zwisające, o długości ok. 20 cm. Zebrane są w pęczki po 5 sztuk. Po wewnętrznej stronie podłużne, biało-niebieskie paski. Igły są często wygięte w pobliżu podstawy (kolankowe zgięcie), tak, że większa część igły jest zwisająca.
Szyszki. Żółte kwiatostany męskie wyrastają u nasady pędów. Szyszki żeńskie cylindryczne, początkowo osadzone pionowo i zielono-niebieskie, później zwisające, jasnobrązowe, nieco zakrzywione, osiągają długość ok. 30 cm. Osadzone na długich 5 cm szypułkach. Rosną w grupach po 1–6 sztuk. Wierzch szyszki jest bardzo żywiczny, cienkie łuski mają duży, bruzdowaty wyrostek.
Pochodzenie: Himalaje: od Afganistanu, przez Pakistan, Indie, Tybet, Nepal po Bhutan.
Rozmaitości: Wprowadzona do sprzedaży przez A. B. Lamberta w 1823 roku. Najlepiej rozwija się na dobrej piaszczystej glinie oraz w miejscu osłoniętym od silnych wiatrów, które nadają mu wygląd omdlałego. Bardzo wytrzymała i wcześnie obradzająca w szyszki. Coraz częściej sadzona w naszych dużych ogrodach.
Drzewa podobne: Ciężko ją odróżnić od sosny wejmutki czy sosny Schwerina. Kolankowe zgięcie igieł nie zawsze jest łatwe do dostrzeżenia. Ma od sosny wejmutki grubszą i wększą szyszkę. W ogrodach można ją też pomylić tylko z Sosną Armanda, która ma mniej lub bardziej owłosione pędy i inne szyszki. Od wszystkich innych sosen, z wyjątkiem sosny rumelijskiej, odróżniają ją nagie pędy, pięcioklapowe igły i szybko opadająca pochwa igłowa.
Lokalizacja zdjęć: Żyrardów, arboretum w Rogowie, Ogród Botaniczny w Łodzi.
Cechy drzewa:
Sosna Schwerina to drzewo, które charakteryzuje się cechami pośrednimi obu rodziców - sosny wejmutki i sosny himalajskiej. Osiąga do 30-35 m wysokości. W Polsce do 15 metrów. Korona luźna, szeroka, z konarami odchodzącymi od pnia poziomo.
Igły. Igły niebieskozielone, zebrane po pięć sztuk w pęczku. Są także długie, cienkie, miękkie ale rzadko kiedy zgięte kolankowo.
Szyszki. Szyszki długie, wąskie, zwisające. Początkowo niebieskawe, a później brązowawe.
Pochodzenie: Krzyżówka sosny wejmutki z sosną himalajską.
Rozmaitości: Jest odporniejsza na chorobę - rdzę wejmutkowo-porzeczkową niż sosna wejmutka, a dodatkowo jest bardziej odporna na mróz niż sosna himalajska. U nas rzadkość.
Drzewa podobne: Oba rodzicelskie gatunki są podobne do niej. Przypomina sosnę himalajską z pokroju i w niektórych postaciach uiglenia, ale szyszki przypominają sosnę wejmutkę.
Lokalizacja zdjęć: Arboretum w Powsinie.
Cechy drzewa:
Sosna limba to drzewo do 25 metrów wysokoci. Korona gęsta, jajowata.
Igły. Igły 5-12 cm długości, zebrane po 5 sztuk w pęczku.
Szyszki. Szyszki jajowate, do 8 cm długości. Początkowo granatowo-fioletowe, potem ciemnieją i brunatnieją. Opadają z gałązek wraz z nasionami.
Pochodzenie: Europa, w Polsce Tatry Wysokie.
Rozmaitości: U nas gatunek ten jest pod ścisłą ochroną. Dawniej jej cenne drewno wykorzystywano w meblarstwie i rzeźbiarstwie. Limba jest odporna na zanieczyszczenia powietrza i mróz. Cechuje się powolnym wzrostem. W Alpach żyje do 1000 lat.
Drzewa podobne: Niestety łatwo ją pomylić z innymi sosnami o niebieskozielonych igłach. Proces identyfikacji jest łatwiejszy, gdy na drzewie pojawią się charakterystyczne szyszki.
Lokalizacja zdjęć: Park w Grodzisku Mazowieckim, arboretum w Rogowie, arboretum w Powsinie, Łazienki Królewskie, park w Żelazowej Woli.
Cechy drzewa:
Sosna Armanda to drzewo do 6 metrów wysokości o luźnej, szerokostożkowej koronie. Młode pędy szarozielone, często pokryte początkowo mniej lub bardziej gęsto prześwitującymi gruczołkami.
Igły. Igły błyszczące, zielone do 15 cm długości, zebrane w pęczkach po 5 sztuk. Skierowane są na gałązkach do przodu.
Szyszki. Szyszki duże, do 15 cm długości, początkowo zielonkawe, potem ciemnobeżowe.
Pochodzenie: Pochodzi z zachodnich i środkowych Chin oraz Birmy.
Rozmaitości: Odporna na mróz. Preferuje osłonięte i słoneczne stanowiska. Nazwa pochodzi od imienia wielkiego francuskiego misjonarza i przyrodnika Père Armanda Davida, który odkrył ją w Shensi w 1873 roku.
Drzewa podobne: Bardzo podobna do sosny himalajskiej. Większość sosen 5. igłowych jest bardzo podobna do siebie. Od niej łatwo ją odróżnić dzięki stosunkowo szerokim, ledwo zwężającym się stożkom z grubymi łuskami. Najlepszą cechą rozróżniającą te drzewa są ich różne szyszki.
Lokalizacja zdjęć: Arboretum w Powsinie.
Cechy drzewa:
Sosna rumelijska to drzewo o pokroju stożkowatym, dosyć regularnym i gęstej koronie. Gałęzie często sięgają aż do poziomu gruntu. Osiąga wysokość 35–40 metrów - w Polsce dużo niższa. Kora szarobrązowa do ciemnobrązowej, gładka, a u starszych drzew popękana. Pędy nagie i grube.
Igły. Igły zebrane są po 5 na małych krótkopędach, dość sztywne, długości 4,5–10 cm. Z wierzchu błyszczące i ciemnozielone, od spodu jaśniejsze, z wyraźnymi białymi paskami.
Szyszki Szyszki czerwonawe, potem zielone, a potem dojrzewając brązowieją. Dojrzałe szyszki o długości 9–18 cm skórzaste, cylindryczne, czasami lekko wykrzywione, zwisające.
Pochodzenie: Albania, Serbia, Bułgaria, Grecja.
Rozmaitości: Gatunek wysokogórski, porasta zwykle ocienione zbocza gór do 2300 m n.p.m. Toleruje ubogie gleby, zazwyczaj rośnie na podłożu krzemionkowym, rzadziej wapiennym. Odporna na niskie temperatury.
Jedna z większych i piękniejszych sosen rumelijskich w Polsce rośnie w Sosnowcu. Zwana jest Bursztynową Damą i znajduje się w parku Dietla przy ul. Żeromskiego (potocznie zwanego „Parkiem Żeromskiego”), założonym w 1901 roku przez Heinricha Dietla. Drzewo może mieć 120 lat (stan na 2021). Od 2022 roku jest pomnikiem przyrody.
Drzewa podobne: Sosna himalajska jest dość podobna, ale sosna rumelijska ma krótsze, sztywniejsze igły i mniejsze szyszki.
Lokalizacja zdjęć: Arboretum w Rogowie.
Cechy drzewa:
Sosna oścista to zazwyczaj nieskie drzewo do 5-6 metrów wysokości. W swojej ojcyźnie rośnie do 15 metrów.
Igły. Igły krótkie, ciemnozielone (czasami niebieskawe) do 3-4 cm długości. Rosną po 5 w pęczkach, gęsto porastając pęd. Pokryte są charakterystycznymi, białymi kroplami żywicy.
Szyszki. Szyszki okrągławe, 5-10 cm długi i 3-4 cm szerokie. Początkowo purpurowe, potem żółte a ostatecznie czrnawe. Posiadają łamliwe, cienkie i ościste łuski.
Pochodzenie: USA - Góry Skaliste, Kolorado, Arizona.
Rozmaitości: Bardzo długowieczne drzewo. Na naturalnych stanowiskach sosna oścista potrafi dożyć 1500 lat, a rekord wynosi ponad 2400 lat! Coraz częściej pojawia się w naszych ogrodach.
Drzewa podobne: Sosna długowieczna (Pinus longaeva) jest bardzo podobna do niej, ale żyje jeszcze dłużej - do 6000 lat!
Lokalizacja zdjęć: Arboretum w Powsinie, ogródek autora.
Cechy drzewa:
Sosna drobnokwiatowa to piękne drzewo iglaste o puszystm wyglądzie gałązek, rosnące do 8 metrów wysokości.
Igły. Igły zebrane po 5 sztuk w pęczku. Krótkie - do 5 cm długości i z wiekiem delikatnie powyginane. Gęsto ułożone na gałązce. Zielone, a od spodu srebrzyste - z daleka wydają się niebieskawe.
Szyszki. Szyszki małe, do 6 cm długości, brązowe, rosną w grupach po kilka sztuk.
Pochodzenie: Japonia.
Rozmaitości: Jest odporna na częstą chorobę infekującą wejmutki - rdzę wejmutkowo-porzeczkową. Rośnie wolno. Szyszki zostają na drzewie wiele lat. Odporna na nasze mrozy. Nie ma żadnych wymagań stanowiskowych. Do zdobycia w różnych odmianach i różnych formach - o szerokiej koronie, kolumnowe, pagodowe, o wielobawnych igłach i karłowate na ogródki skalne.
Drzewa podobne: Różni się od pozostałych sosen z 5. igłami w pęczku dużo krótszymi igłami.
Lokalizacja zdjęć: Arboretum w Rogowie.