Platan - rodzina platanowate

Gatunki platana: znane jest 11 gatunków platana, platan klonolistny - jedyny dość popularny w Polsce, platan wschodni (Platanus orientalis), platan zachodni (Platanus occidentalis) - czasami spotykany w Polsce zachodniej, platan hiszpański, platan meksykański (Platanus mexicana), Platanus racemosa, Platanus kerrii, Platanus wrightii oraz inne.


Platan klonolistny (Platanus acerifolia)

platan klonolistny pączkiplatan klonolistny wiosnąplatan klonolistny owocplatan klonolistny liść
platan klonolistny gałązka latemplatan klonolistny gałązka zimą

Platan klonolistny

Platan klonolistny

Platan klonolistny kora

Platan klonolistny - kora

Cechy: Platan klonolistny to drzewo wielkości do 35 metrów, średnica do 120 cm o szerokiej, rozłożystej koronie. Pień zwykle niski, gruby, często od ziemi rozdziela się na kilka potężnych konarów. Kora na pniu i starszych gałęziach jasno żółtoszara, łuszcząca się obficie cienkimi, dużymi płatami. Świeżo złuszczony pień ma barwę zielonkawoszarą. Długopędy są gwiazdkowato owłosione a w przekroju okrągłe. Pąki ukryte są w rozszerzonej nasadzie ogonka liściowego i okryte jedną łuską, widoczne po opadnięciu liści. Liście ustawione skrętolegle, duże, dłoniasto klapowane (podobne do liści klonu), młode pokryte gęstym, brunatnym kutnerem, starsze nagie. Blaszka liściowa 5-klapowa, szerokości 10-25 cm, o trójkątnych, ostro ząbkowanych klapach, u nasady szerokosercowata. Ogonki liściowe długości 3-10 cm. W jesieni liście przebarwiają się na żółto i brązowożółto. Roślina jednopienna. Kwiaty niepozorne, wiatropylne, rozdzielnopłciowe, zebrane w gęste, kuliste główki zwisające na długich szypułkach. Owoce - drobne, wrzecionowate, owłosione orzeszki, zebrane w gęste, kuliste owocostany średnicy 2-2,5 cm, zwisające po 1-3 na długich szypułkach. Owocostany rozpadają się w jesieni lub w zimie. 

Rozmaitości: Najstarszy w Polsce platan klonolistny rośnie w miejscowości Chojna (woj. zachodniopomorskie). Wiek 268 lat, pierśnica 302 cm, a wysokość 33 m. Inne źródła za takowego podają platana z Nieborowa (woj. mazowieckie) posadzonego w 1770 roku.

Platan klonolistny znany jest w Europie od około 1700 roku. Dzięki wielu zaletom zyskał ogromna popularność w wielu krajach Europy Zachodniej i Środkowej - głównie jako drzewo parkowe i alejowe w miastach. W Polsce spotyka się stare, potężne platany o szerokich koronach, w wielu parkach. Świadczy to, że drzewo z powodzeniem może być uprawiane w naszym klimacie. Dotyczy to przede wszystkim zachodniej, środkowej i południowej Polski. Platan zasługuje na ponowne zainteresowanie i stosowanie, zwłaszcza w miastach. Platan polecany jest przede wszystkim do dużych parków miejskich oraz obsadzania szerokich ulic, skwerów i placów. W parkach sadzić należy pojedynczo na dużych powierzchniach trawników, na reprezentacyjnych miejscach przy budynkach, głównych alejach, bramach wjazdowych itp. Bardzo malowniczo wyglądają stare drzewa nad wodą. Dobrze znosi przesadzanie i przycinanie (może być odmładzany). Rozmnaża się z sadzonek zdrewniałych, ale sadzonki najlepiej ukorzeniają się w namiotach foliowych, przy zapewnieniu wysokiej wilgotności powietrza i gleby. Można rozmnażać go także z nasion.

Wymaga żyznych gleb, świeżych, głębokich, najlepiej piaszczysto-gliniastych, dostatecznie wilgotnych oraz ciepłych i słonecznych stanowisk. Bardzo dobrze rośnie nad brzegami wód stojących i płynących. Dobrze znosi niską wilgotność powietrza i wysokie temperatury letnie, a także znaczne zanieczyszczenie powietrza pyłami i dymami. Wytrzymałość na mrozy dość wysoka, zwłaszcza drzew starszych. Młode egzemplarze mogą u nas przemarzać podczas surowych zim.

W maju i czerwcu liście platana są często uszkadzane przez grzyb Gleosporum nervisequum, który powoduje ich opadanie.

Lokalizacja zdjęć: Park Dittricha, ul. Armii Krajowej i cmentarz w Żyrardowie. Skwer Grupy Granat w Warszawie.

Platan klonolistny skan liścia

Platan klonolistny skan liścia


- Zdjęcia platana klonolistnego -



- Drzewa Polski - Atlas drzew -